Çinli elit yapay zeka araştırmacıkları için Silikon Vadisi, eskisi kadar karşı konulamaz bir cazibe merkeziolmaktan çıktı.
Carnegie China düşünce kuruluşunun bu hafta yayımladığı bir araştırmaya göre, kariyerlerini evlerinde inşa etmeyi seçenlerin sayısı artıyor ve bu durum Çin'in, en üst düzey yapay zeka yetenekleri için lider çalışma ortamı olma konusunda ABD'yi geçmesini sağlıyor.
“Küresel yapay zeka yetenek yarışında kim önde?” başlıklı araştırmaya göre Çin, geçen yıl çalışmada takibi yapılan dünyanın önde gelen yapay zeka araştırmacılarının yüzde 41'ini istihdam ederek yüzde 34'lük paya sahip olan ABD'yi geride bıraktı. Bu durum, ABD'nin yüzde 46'lık oranla Çin'in yüzde 27'lik payına karşı bariz bir üstünlüğe sahip olduğu 2022 yılına göre tersine bir dönüm noktasına işaret etti.
Analistler, bu bulguların Pekin ve Washington'ın en son teknolojilerde üstünlük için rekabet etmesiyle birlikte küresel teknolojik güç dengesinde daha geniş bir değişime işaret ettiğini belirtti.
Çarşamba günü yapılan bir röportajda Carnegie China direktörü ve raporun ortak yazarı Damien Ma, “Bu hem itici hem de çekici bir durum” dedi.
Ma, Çin'in DeepSeek ve Moonshot AI gibi yüksek profilli oyuncular tarafından desteklenen ve ücretlerin artık Silikon Vadisi'ndekilerle “oldukça kıyaslanabilir” düzeyde olduğu “korkutucu derecede güçlü” bir yerli yapay zeka endüstrisi inşa ettiğini söyledi.
Moonshot AI'ın kendisi de, Çin'e dönmeden önce Carnegie Mellon Üniversitesi'nde doktorasını tamamlayan CEO'su Yang Zhilin tarafından ortaklaşa kuruldu.
Çin ayrıca yapay zeka uzmanlığının en büyük kaynağı olmaya devam etti. Rapora göre geçen yıl elit yapay zeka araştırmacılarının yüzde 57'si lisans derecelerini bu ülkeden aldı; bu oran 2022'ye göre 11 puanlık bir artış gösterdi. Buna karşılık, araştırmacıların yüzde 13'ü lisans eğitimini ABD'de tamamladı.
Ülke içindeki mezunlar da giderek daha fazla ülkesinde kalıyor. Çin'de lisans derecelerini tamamlayan araştırmacılar arasında ülkesinde çalışanların oranı geçen yıl yüzde 69'a yükseldi; bu oran 2022'de yüzde 57 idi.
Araştırmaya göre, daha yüksek elde tutma oranı (ülkede kalma oranı), Çin'in yapay zeka endüstrisindeki artan fırsatların yanı sıra daha sıkı ABD vize kısıtlamalarından kaynaklanıyor olabilir.
“En üst düzey yapay zeka yeteneklerinin” hareketliliğini ölçmek için çalışmanın yazarları Ma ve Yang Binyi, dünyanın önde gelen makine öğrenimi konferanslarından biri olan 2025 Sinirsel Bilgi İşleme Sistemleri Konferansı'nda bildirileri kabul edilen tüm yazarların yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden 10.280 araştırmacıyı analiz etti.
Çin'in artan cazibesine rağmen ABD, yurt dışına açılan araştırmacılar için en gözde destinasyon olmaya devam etti. Ma, ABD merkezli yapay zeka araştırmacılarından lisans derecelerini Çin'den alanların payının geçen yıl 4 puan arttığını, bunun da Amerikan işverenlerinin denizaşırı fırsatlar arayan en iyi Çinli yetenekleri cezbetmeye devam ettiğini gösterdiğini söyledi.
Aynı zamanda araştırmacılar, her iki ülkenin de teknoloji transferleri ve ulusal güvenlik riskleri üzerindeki denetimini yoğunlaştırması nedeniyle sınır ötesi hareketlilik konusunda artan engellerle karşı karşıya.
Washington yıllardır, Pekin'in “askeri-sivil füzyon” stratejisiyle bağlantılı kurumlarla bağları olan bazı Çinli yüksek lisans öğrencileri ve araştırmacılar için teknoloji transferi ve fikri mülkiyet konusundaki endişeleri öne sürerek vizeleri kısıtladı.
Benzer şekilde Pekin de 15 Eylül'de, eylemlerinin “ulusal endüstriyel veya teknoloji güvenliğini” tehdit etmesi durumunda, ihracat kontrollerini ihlal eden Çin vatandaşlarının ülkeyi aylarca veya yıllarca terk etmesini kısıtlayan yeni kurallar getirdi.
Bu hamleler, Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş çipler ve özel donanımlar üzerindeki sıkılaşan ABD ihracat kontrolleri ortasında yerli yapay zeka ekosistemini güçlendirme çabalarını hızlandırmasıyla geldi.
Alibaba salı günü tanıttığı...