İran'daki savaş, ABD Başkanı Donald Trump'ın kaçınmaya çalıştığı sonucu doğurmuş olabilir: Uluslararası enerji sisteminde ortaya çıkan geniş çaplı zafiyetler nedeniyle dünyanın fosil yakruklardan uzaklaşarak alternatif enerji kaynaklarına yönelmesi.
İran'daki savaşın küresel enerjiye etkilerinin, 2026 yılında fosil yakıt kaynaklı emisyonlarda %0,5'lik bir düşüşe yol açması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret kısıtlamaları, birçok ülkenin fosil yakıt ithalatı için bu deniz yoluna ne kadar bağımlı olduğunu gözler önüne sererek hükümetleri alternatif tedarikçiler aramaya ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesini hızlandırmaya itti.
ABD ve İsrail liderliğinin şubat ayında İran'a düzenlediği saldırının ardından, normalde küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'nın neredeyse kapanması, ülkeleri petrol ve doğal gaz kullanımını azaltmaya ve alternatif tedarik kaynakları bulmaya yöneltti. Buna ek olarak durum, birçok ülkenin rüzgar ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesine neden oldu. Ayrıca daha az olumlu bir şekilde, bazı ülkelerde kömür kullanımında hafif bir artışa da yol açtı.
Carbon Brief adlı sivil toplum kuruluşunun analizine göre, İran'daki savaşın küresel enerji üzerindeki etkilerinin 2026 yılında fosil yakıt emisyonlarında %0,5'lik bir azalmaya yol açması bekleniyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), petrol tüketimindeki zirve noktasının daha önce öngörüldüğü gibi 2029'da değil, bu yıl gerçekleşebileceğini tahmin ediyor.
Bu durum, Kaliforniya Valisi Gavin Newsom'un, İran'daki savaşın ikincil etkileri nedeniyle Başkan Trump'ı çevrecilik hareketi için "en büyük hediye" olarak nitelendirmesine yol açtı. Newsom, New York'taki İklim Haftası sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Dünyayı petrol diktatörlüklerine ve Orta Doğu'daki kargaşaya ne kadar savunmasız olduğumuz konusunda uyandırdı" dedi. Newsom sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu savaş, enerji güvenliğine dair her türlü romantik algıyı tamamen paramparça etti ve dünyayı farklı düşünmeye zorladı. Temiz enerjiye ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımları hızlandırıyor."
Hürmüz Boğazı'nın kapanması enerji haritasını değiştiriyor (Reuters)
Başkan Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki politika değişiklikleri; yenilenebilir enerji finansmanındaki kesintiler, hava kirliliği düzenlemelerinin gevşetilmesi ve veri merkezlerinin desteklenmesi, neredeyse kesinlikle yurt içi karbondioksit emisyonlarında artışa yol açacaktır. Bu durum, onun "kazara bir çevreci" olduğu fikrinin muhtemelen abartılı olduğu anlamına geliyor. Ancak uluslararası düzeyde, birkaç hükümet temiz enerji ve batarya depolama kapasitesinin geliştirilmesini hızlandırarak enerji karmalarını çeşitlendirme konusunda teşvik edilmiş ve bu da emisyonların azaltılmasına katkıda bulunmuştur.
Şunu belirtmek gerekir ki, Hürmüz Boğazı nedeniyle kısıtlanan tüm petrol ve doğal gaz ihracatı başka yerlerde erişilebilir olsaydı, hükümetler enerji karmalarını çeşitlendirmeye muhtemelen daha az istekli olurlardı. Bununla birlikte, uluslararası fosil yakıt ticaretinde ortaya çıkan kırılganlıklar...