Fransa'nın edebiyat çevreleri, bir senzasyon olarak lanse edilen Kanadalı-Haitili bir yazarın ilk romanını yazmak için yapay zeka (YZ) kullanmakla suçlanmasının ardından büyük bir kargaşa içinde.
38 yaşındaki Thélyson Orélien, edebiyat sezonunun ilk ödülü olan Prix du Roman Fnac'a layık görüldü – ödül alan eser ise "C'était ça ou mourir" (Ya Öyle Olurdu Ya Ölüm) adlı roman.
Orélien aynı zamanda yakında sahiplerini bulacak olan Fransa'nın en prestijli yıllık dil ödülleri Goncourt ve Renaudot'nun da finalistleri arasında yer alıyor.
Ancak salı günü, Anthropic'in yapay zeka asistanına atfen adını "Balance ton Claude" (Claude'unu İfşa Et) koyan az bilinen bir grup, kitabın "neredeyse tamamen" yapay zeka tarafından yazıldığını iddia etti; bu suçlama yazar tarafından reddedildi.
Grup X'te yaptığı açıklamada, "El yazmasının farklı yerlerinden birkaç pasajı test ettik ve aynı sonuca ulaştık: Yüzde 100 yapay zeka" dedi.
Üye yapısı net olmayan gruba göre tespit, hata yapma ihtimali neredeyse ihmal edilecek düzeyde olan ve "şimdiye kadarki en doğrusu" olduğu belirtilen Pangram adlı bir program aracılığıyla gerçekleştirildi.
Haiti'de doğan ve 2010 yılında Montreal'e taşınan Orélien, suçlamayı derhal reddetti.
Libération gazetesine konuşan yazar, "Ben yaratıcılığı ve edebiyatı her zaman sevdim. Neden bir makine kullanmak zorunda hissedeyim ki, anlamıyorum" dedi. Yazar, kitabını otantik bir şekilde kendi yazdığını kanıtlamak için editörüyle birlikte "bir dosya hazırladığını" belirtti.
Orélien, "Benim geleneklerim Haitili ve Karayipli. Görseller, tekrarlar ve ritimler canlı kelimedir, bana aittir" diye konuştu.
Yayıncılık kuruluşu Grasset de yazarın savunmasına geçerek, iddiaların "istisnai bir yaşam öyküsüne sahip bir yazar için korkunç derecede yaralayıcı olduğunu" ve yazarın "yaratıcılık çalışmasının özgün ve güçlü" olduğunu belirtti.
Roman, Haiti'deki çete şiddetinden kaçan bir öğretmeni ve nihayet korkmadan nefes alma hakkını yeniden keşfettiği Kanada'ya varana kadarki maceralarını anlatıyor.
Bu tartışma, Trinidadlı yazar Jamir Nazir'in Commonwealth Kısa Öykü Ödülü'nü kazanan ancak üretken yapay zeka ile yazıldığı iddiaları üzerine Temmuz ayında ilk başta geri alınan "The Serpent in the Grove" adlı eseri etrafındaki tartışmayı akıllara getiriyor.
Ödül, organizatörlerin yazının orijinal olduğuna ikna olduklarını açıklamasının ardından daha sonra yeniden verilmişti.
Pangram ve diğer yapay zeka dedektörlerinin eleştirmenleri, bu araçların güvenilmez olduğunu –aynı metinleri analiz ettikten sonra farklı programların genellikle farklı sonuçlar verdiğini– söylüyor.
Bu araçlar aslında bir metin parçasını kimin veya neyin yazdığını bilmezler. Bunun yerine, yapay zeka ürünü yazılarda yaygın olarak bulunan kalıpları ararlar, ancak bu kalıplar insan çalışmalarında da ortaya çıkabilir.
Araştırmalar, yapay zeka dedektörlerinin insan yazımını yanlışlıkla yapay zeka ürünü olarak etiketleyebildiğini ve özellikle düzenlenmiş veya başka kelimelerle ifade edilmişse yapay zeka tarafından üretilen metinleri kaçırabildiğini ortaya koymuştur.
Bazıları ayrıca bu programların İngilizce veya Fransızca gibi standartlaştırılmış dil kullanımına göre tasarlandığını, bu nedenle Karayipler gibi yerlerin lehçelerini kullanan metinleri doğru bir şekilde yorumlayamadığını ifade ediyor.
Ancak Balance ton Claude'un arkasındaki yazarlar, Pangram'ın yapay zeka tarafından üretilmiş bir metin hakkında her 24.400'de yalnızca bir kez yanlış karar verdiğinin kanıtlandığını belirtti.
En son dedektörler, intihal olup olmadığını görmek için artık metni metinle karşılaştırmıyor. Bunun yerine, belirli dilbilimsel kalıpların yapay zeka kullanımını ele verip vermediğini görmek için olasılıkları ve istatistikleri analiz ediyorlar.
Yapay zekanın giderek normalleşmesiyle birlikte, "C'etait ça ou mourir" hakkındaki bu tartışma, insan ve yapay zeka yaratıcılığının hangi karışımının kabul edilebilir görüleceğine dair tartışmaları körükleyecektir...