Çin ile AB arasında haftalar süren çetin müzakereler, aralarında Çin'in blok ülkelere hibrit araç ihracatına katı kotalar getirilmesi ve çeşitli Avrupa mallarındaki Çin gümrük vergilerinin düşürülmesinin de yer aldığı sürpriz bir ticaret anlaşmasıyla sonuçlandı.
Cuma günü açıklanan anlaşma, şiddetli ikili ticaret gerilimlerindeki ateşi bir nebze düşürüyor ve yıkıcı bir ticaret savaşı ihtimalini geçici olarak ortadan kaldırıyor; bu yumuşama, Pekin'in belirli mallardaki katma değer vergisi (KDV) ihracat iadelerini düşürmesiyle de destekleniyor ki bu durum dış sevkiyatları daha da frenlemeye yardımcı olabilir.
Çin Ticaret Bakanlığı, anlaşmayı ülkenin 2025 yılındaki hibrit araç dış sevkiyatlarına dayanan "yukarı yönlü bir düzenleme" olarak nitelendirirken, mutabakatın Çinli şirketlerin ihracatının "istikrarlı büyümesi" için daha fazla alan sağlayacağını ekledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Pazartesi günü Paris Otomobil Fuarı'nı ziyareti sırasında anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak, bunun Avrupa'nın pazarını "haksız rekabetten" daha iyi korumasına yardımcı olacağını söyledi.
Anlaşmanın şartlarına göre Brüksel, Çin'den hibrit araç ithalatını yıllık 350.000 adetle sınırlayacak ve bu rakam yıllık yüzde 6 oranında artacak. Bu durum, AB'nin 2026 yılında sevk edileceğini öngördüğü 800.000 aracın ihracatını yarıdan az bir seviyede bırakacak.
Blok üyesi 27 ülkenin düzenlemeyi onaylamasının ardından birlik, Çin hibrit araç ithalatını denetlemek için muhtemelen 1 Aralık'tan itibaren yürürlüğe girecek teknik bir koruma aracı kullanacak. 350.000 adet ithal edildikten sonra, diğerleri AB limanlarından geri çevrilecek.
Pazartesi günü yapılan bakanlık açıklamasında, "Hiçbir önlem özellikle Çin ürünlerini hedef almayacak, Çinli şirketlere ayrımcı bir şekilde davranmayacak. Çin'in alacağı kota, AB ithalatının diğer herhangi bir kaynağından daha düşük olmayacak" denildi.
[Anlaşma] Çinli firmaların boynuna dolanan sıkı bir ilmek gibi... Doğal olarak bunun olmamasını tercih ederdik, ancak takım için fedakarlık yapmak zorundayız. (Avrupa'daki Çinli üst düzey yönetici)
Dört yıllık bir süre için yürürlükte kalacak olan anlaşma, Çin'in AB hibrit pazarındaki payını mevcut yüzde 12'den yarı yarıya düşürmeyi amaçlıyor.
Bakanlık açıklamasına göre, Çin'in AB'ye hibrit araç ihracatı 2024'ten 2025'e neredeyse üç katına çıkarak yaklaşık 107.000'den yaklaşık 302.000'e yükseldi.
İsminin açıklanmaması koşuluyla serbestçe konuşan Avrupa'daki Çinli bir yönetici, "[Anlaşma] Çinli firmaların boynuna dolanan sıkı bir ilmek gibi" dedi ve ekledi: "Doğal olarak bunun olmamasını tercih ederdik, ancak takım için fedakarlık yapmak zorundayız."
Brüksel'in amacının Çinli firmaları üretim zincirlerini Avrupa'ya taşımaya zorlamak olduğunu belirten yönetici, bu hamlenin üretim maliyetlerini yüzde 30 ila 50 oranında artıracağını tahmin etti.
Pazartesi günü Pekin yetkililerinin haftalarca otomobil sevkiyatlarını gönüllü olarak sınırlama ihtimalini reddetmesinin ardından bu tavizleri nasıl kabul ettiği sorulduğunda Brüksel, pozisyonunu zamansız bir iş dünyası özdeyişiyle özetledi: "Müşteri her zaman haklıdır."
Kendisinin isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan kıdemli bir AB yetkili anlaşmayı tartışırken bu atasözüne atıfta bulundu. "İş dünyasında 'müşteri her zaman haklıdır' diye bir söz vardır. Dolayısıyla bir müşteri olarak canımızın yandığını ve müşteri kalmaya devam edeceğimizi çok net bir şekilde belirttik. Ancak gördüğümüz hacimler ve ani artış sürdürülemez."Çin ticaret bakanlığı anlaşmanın Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun olacağını belirtirken, Pekin'in "uyuşmazlık çözümüne başvuru ve ticaret tazminatı arama" dahil olmak üzere WTO çerçevesindeki tüm haklarını saklı tuttuğunu ekledi.