AB dışişleri bakanları, Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın açıklamasına göre, Pazartesi günü Kremlin yörüngesindeki yaptırım listesine rekor sayıda, yaklaşık 1.600 yeni isim ekledi. Çoğunluğu Rus askeri sanayisiyle bağlantılı kişi ve şirketlerden oluşan bu listenin yarısı, Vladimir Putin'in birliklerinin Ukrayna'ya saldırı düzenlediği balistik füze üretim zinciriyle bağlantılı.
Birlik'in bu yeni kararı, Ukrayna için oldukça hassas bir döneme denk geliyor; zira Donald Trump yönetiminin, Moskova'nın işgal altındaki ülkenin sivil altyapısına yönelik sürekli saldırılarına rağmen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'ye Rus rafinerilerine yönelik saldırıları durdurması yönündeki tehditleri artıyor. Bu durum aynı zamanda Rusya'nın Avrupa'ya yönelik melez saldırılarının zirve yaptığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Financial Times'ın haberine göre, bu hafta sonu Amerika Birleşik Devletleri, Avrupalı ve Ukraynalı yetkilileri, Kiev'in Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları kesmemesi halinde Washington'ın Ukrayna'ya silah tedarikini durduracağı konusunda uyardı. CNN de Trump yönetiminin istihbarat paylaşımını da kesmekle tehdit ettiğini ekledi.
Putin'in başlattığı kapsamlı işgalin beşinci yıldönümüne yaklaşan Ukrayna; aralarında Avrupalı müttefiklerin NATO koordinasyonundaki PURL (Ukrayna Öncelikli Gereksinimler Listesi) programı aracılığıyla gerçekte parasını ödediği Patriot önleyici füzeler başta olmak üzere, ABD silahlarına bağımlı durumda.
Trump ve Cumhuriyetçi partisinin onay oranı, haftalar kala yapılacak ara seçimler öncesinde dip yapmış durumda. Vatandaşlar, Tahran'a yönelik bombalamaların başlangıcından bu yana yaklaşık %70 oranında zamlanan dizel gibi yakıt fiyatlarını fırlatan İran savaşı yönetimini sorguluyor ve bu durum seçim kampanya sürecinde kendisine en çok yöneltilen eleştirilerden biri haline geldi.
Bu arka plan gerçekliğiyle birlikte —fiyat artışlarının sorumlusu olarak Ukrayna savaşını gösteren— Trump, Cuma günü Putin ile Rusya'nın dünya piyasalarına bin varil dizel salıvermesi konusunda bir anlaşmaya vardı. Ve ABD Hazine Bakanlığı'na, Nisan 2022'ye uzanan bu Rus hidrokarbonu üzerindeki yaptırımları kaldırma talimatı verdi.
Bununla birlikte, aralarında iyi bir uyum olmayan Zelenski'yi yeniden hedef tahtasına otwrtu. Moskova ile savaşı sonlandırmak için “Ukrayna'nın yeni bir başkente sahip olmasının zamanı geldi” dedi.
Kısa süre sonra, Pazar günü, Cumhuriyetçi lider Rusya ve Ukrayna'nın sahada henüz uygulanmayan bir “enerji ateşkesi” konusunda anlaştığını duyurdu. Kremlin birlikleri, Ukrayna'nın çeşitli elektrik santrallerine saldırılar düzenledi. Pazartesi günü ise Avrupa'nın diplomasi şefi, Lüksemburg'daki AB dışişleri bakanları toplantısında bu ateşkesi şüpheyle karşıladığını belirtti. Kallas, “Şimdiye kadar bunun uygulandığını görmedik” diyerek Washington'ı Kremlin yörüngesine karşı daha sert enerji yaptırımları uygulamaya çağırdı.
Eski Estonya başbakanı, “Eğer bu savaşı bitirmek istiyorsak, bunu başarmanın tek yolu Rusya üzerinde daha fazla baskı uygulamaktır” ifadelerini kullandı ve ekleyerek, “Şu an Moskova üzerindeki baskıyı azaltma değil, artırma zamanıdır” dedi.
AB'nin bu Pazartesi günü yaptırım uyguladığı kişilerin birlik topraklarına seyahat etmesi yasaklanırken, Birlik içindeki tüm mal varlıkları dondurulacak. Yaptırımlar üç yıl süreyle yürürlükte kalacak.