BANGKOK — Politika yapıcılar, yapay zekanın istihdamı sarsıp sarsmayacağını tartışmaktan vazgeçerek, yapay zeka kaynaklı aksamalar konusunda sert uyarılar yayımlamaya ve bu durumun olumsuz etkilerini hafifletmek için önlemler önermeye başladılar.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva Pazartesi günü yaptığı açıklamada, yapay zekanın küresel iş gücü piyasasını "yavaş gelen bir tsunami" gibi vurduğunu ve ilk darbeyi alacak olanların genç mezunlar olduğunu uyardı.
Bir panelde konuşan Georgieva, "Her şeyden önce endişe duyulması gereken insanlar, iş gücüne katılan genç insanlardır" dedi ve ekledi: "Normalde bu rutin, tekrara dayanan işlere girer ve ardından kademelerde yükselirlerdi. Ancak eğer bunlar ortadan kalkarsa, hiçbir genç insanın profesyonel bir gelecek olarak kafede barista olmak isteyeceğini sanmıyorum."
Aynı panelde konuşan ve Dünya Bankası İstihdam Konseyi'nin eş başkanlığını yürüten Singapur Devlet Başkanı Tharman Shanmugaratnam, hükümetlere gençleri iş hayatına kazandırmak için "kriz dönemi" destek önlemlerini kalıcı bir araç haline getirme çağrısında bulundu.
Hükümetlerin Covid-19 pandemisi sırasında ve bazı durumlarda küresel finans krizi esnasında yaptıklarının "artık bir kriz önlemi olarak değil, yapısal politikaların menüsünün bir parçası olarak görülmesi gerektiğini" söyledi.
Shanmugaratnam, bunun özel sektörle birlikte çalışmayı ve firmaları taze mezunları işe almaları için teşvik etmeyi gerektirdiğini belirterek, "İstihdamdaki ilk basamak, mezuniyet sonrası ilk işiniz, artık daha az talep görüyor" dedi.
Bu açıklamalar, özellikle Asya'da hızla yaşlanan nüfusun halihazırda iş gücünü daraltma tehdidi oluşturduğu bir dönemde, politika yapıcıların yapay zekanın işleri sekteye uğratıp uğratmayacağını tartışmaktan çıkıp bu sarsıntının olumsuz sonuçlarını nasıl hafifleteceklerine karar vermeye başladıklarını gösteriyor.
Aynı panelde konuşan Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, önümüzdeki 15 yıl içinde 1.2 milyar genç insanın 18 yaşına gireceğini tahmin ediyor ve halihazırda herhangi bir ülkedeki işlerin %75 ila %85'ini oluşturan özel sektörün bunların çoğunu absorbe etmek zorunda kalacağını belirtiyor.
Banga, hükümetlerin rolünün altyapı inşa ederek, politika belirleyerek ve yatırımcıların büyük ölçekte para yatırmasını engelleyen riskleri azaltarak ("risk-free") bunu mümkün kılmak olduğunu ifade etti. "İstihdam yaratan şey özel sermayedir" dedi.
IMF, dünya genelindeki işlerin yaklaşık %40'ının nihayetinde "güçlendirileceğini, vasfının düşürüleceğini veya ortadan kaldırılacağını" tahmin ediyor. Georgieva, gelişmiş ekonomilerde bu maruz kalma oranının %60, düşük gelirli ülkelerde ise %23 civarında olduğunu, ancak daha yoksul ulusların bu durumdan daha avantajlı olmadığını belirterek bunun sebebinin "sadece yapay zekanın onlara daha uzak olması" olduğunu söyledi.
Sıkışmanın en net teknoloji sektöründe görüldüğünü belirten Shanmugaratnam, ABD'de "bir asırdır ilk kez mezunlara olan talebin düştüğünü" ve üniversite diploması için ödenen maaş priminin de azaldığını ekledi. Eylem yapılmadığı takdirde, bir mezunlar kuşağının bir yıldan fazla beceri kaybına uğrayacağını belirten Shanmugaratnam, "geleceğe olan inancın kaybedildiğini" söyledi.
Georgieva, yapay zekanın aynı zamanda bu yıl büyümeyi destekleyen en büyük motor olduğunu belirtti. Yapay zeka ile ilgili yatırım ve ticaretin bir avuç ekonomide çıktıyı artırdığını, enerji arzı şokuna rağmen küresel genişlemenin %3 civarında kalmasına yardımcı olduğunu ifade etti.
Georgieva, "İster sevin, ister nefret edin, ister korkun. Yapay zeka burada ve ilk etki dalgasını şimdiden görüyoruz" diyerek, yapay zeka benimsenmesinin gelişmiş Asya'da büyümeyi 0.5 ila 1 yüzde puan, gelişmekte olan Asya'da ise 0.2 ila 0.8 yüzde puan artırabileceğini tahmin etti. Georgieva, üst sınırda bunun "yaşlanan nüfustan kaynaklanan kayıptan fazlasını telafi edeceğini" söyledi.
Shanmugaratnam ise tek başına büyümenin mutlaka istihdam yaratmayabileceği konusunda uyarıda bulundu.