İran, düşmanlıkların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın bir hafta içinde yeniden açılması için Amerika Birleşik Devletleri'ne yedi maddelik bir teklif gönderdi. BM Genel Kurulu çerçevesinde New York'tan açıklamalarda bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “[Boğaz], belirli şartların yerine getirilmesi durumunda yedi günün sonunda açılacak ve görüşmeler yeniden başlayacaktır” dedi. Arakçi, “ABD'den yerine getirmesini istediğimiz koşullar yeni değil” şeklinde konuştu.
Tahran'ın sunduğu bu plan, küresel hidrokarbon fiyatlarındaki tırmanışın ortasında Washington'a ulaştı. Geçtiğimiz 28 Şubat'ta başlayan savaş öncesinde, dünyadaki petrol ve gazın yaklaşık %20'si Hürmüz Boğazı sularından taşınıyordu. İran'ın teklifi, geçen haziran ayında ABD Başkanı Donald Trump ile İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkián tarafından imzalanan ve tarafların hiçbirince uyulmayan mutabakat zaptının ruhunu yeniden canlandırıyor. İran Dışişleri Bakanı, “İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma koşulu, ABD'nin mutabakat zaptındaki taahhütlerine geri dönmesidir” diyerek bunu yineledi.
14 maddelik bu belgede; ABD'nin İran limanları üzerindeki ablukasının tamamen kaldırılması, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın durdurulması, Umman ile işbirliği içinde boğazda yeni bir deniz transit rejiminin hayata geçirilmesi ve Tahran'a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılması gibi hususlar üzerinde anlaşmaya varılmıştı. İran basınının aktardığına göre, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğuyla sunulan bu teklif üzerinde bir anlaşmaya varılmasının önündeki en büyük engellerden biri, iki ülkenin Hürmüz Boğazı'nın açılmasına kadar taahhütleri hangi sırayla ve aşamalı olarak devreye sokacağı ile ilgili.
Tahran ve Washington, rakip üzerinde baskı kurma yeteneklerini kaybetme korkusuyla ilk adımı atmaktan kaçınıyor. İran Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu deniz koridorunun yeniden açılmasının sadece ABD'nin İran limanlarındaki bloku kaldırmasını değil, aynı zamanda haziran ayında imzalanan anlaşmada yer alan diğer taahhütlerin de yerine getirilmesini gerektirdiğini savunuyor. Bakan Arakçi, “Bunun ara seçimlerden önce yapılması çok daha iyi olurdu diye düşünüyorum, ancak bu karar ABD yönetimine kalmış” ifadelerini kullandı.
Washington'ın yanıtını bekleyen Tahran, olası bir anlaşmaya varılması konusunda iyimser olduklarını ima etti. İran ayrıca, teklifi desteklediği belirtilen Çin ile de paylaştığını bildirdi. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri General Muhsin Rızai, İran devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, ABD'nin Tahran'ın öne sürdüğü koşulları yerine getirmek için “dört veya beş günlük” bir süresi olduğunu belirtti. Arakçi'nin tarif ettiği aşamalı mekanizmadan farklı olarak Rızai, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmasından ve müzakerelerin yeniden başlamasından önce Washington'ın “yedi koşulu eksiksiz ve eş zamanlı olarak” yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
Bunun yapılmaması durumunda İslam Cumhuriyeti'nin “bir sonraki adımının” ne olacağına karar vereceğini belirten Rızai, ayrıca geçen çarşamba günü yürürlüğe giren ve İran havayollarına hizmet veren havaalanlarına veya şirketlere yönelik yeni ABD yaptırımlarına da değindi. Şimdiye kadar Gürcistan, Umman, Azerbaycan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bazı ülkeler bu durumdan etkilendi.