Arama sonuçlarında daha fazla makale keşfedin
Bir hırsızlık, kayıp bir… nadide el yazmaları hazinesi ve rakamların arkasında gizlenen Yunanistan Tarihi'nin çok değerli bir parçası. Yunanistan ile Bulgaristan kültür bakanlıkları arasında imzalanan Mutabakat Muhtırası ve kutsal emanetlerin değişimiyle yeniden gündeme gelen Makedonya manastırlarındaki değerli emanetlerin hırsızlığının içeriği özetle bu olabilir.
Kataloğdaki her rakamın arkasında bir el yazması ve her el yazmasının arkasında bir hikaye var
Serez Timios Prodromos Manastırı ile Pangaio'daki bilinen Eikosifinissa Meryem Ana (Panagia Acheiropoietos) Manastırı'nın el yazmaları, 1917 yılında Bulgar işgal kuvvetleri tarafından uzaklaştırılmış ve büyük bir kısmının akıbeti meçhul kalmıştı.
Bugün Selanik Aristoteles Üniversitesi'nde (AUTh) Ortaçağ Yunan (Bizans) Filolojisi Fahri Profesörü olan Vasilis Katsaros'un büyük ve kapsamlı bir araştırmaya başladığı dönem, 1980'lerin ortalarıydı.
«Serez Timios Prodromos ve Pangaio Panagia Acheiropoietos (Kosinitsa) Manastırlarının El Yazmaları» başlıklı ve «Rakamların Tarihi» alt başlıklı kitabı, çalınan hazinelerin basit bir dökümü değildir. Bu, «dağılmış bir mozaiği» yeniden oluşturma çabasıdır: hangi el yazmaları iki Manastıra aitti, hangileri taşındı, nereye gittiler ve gerçek kimlikleri bugün nasıl tanınabilir. 1980'lerin sonlarında Sofya Üniversitesi Slavo-Bizans Araştırmaları Araştırma Merkezi «Ivan Dujcev»de Yunan el yazmaları keşfedildiğinde, tarih yeni bir boyut kazanıyor.
Katsaros'un kendisi de Haziran 1988'de Merkezi ilk kez ziyaret eder. Kendisine yedi Yunan el yazması gösterilir ve bunların Eikosifinissa Manastırı'ndan geldiğini fark eder. Bu ilk temas, yıllar sürecek bir araştırmanın başlangıcı olur. Kritik buluntu 1990 yılında gelir. Katsaros, Dujcev Merkezinde Vladimir Sis tarafından derlenmiş yayınlanmamış betimleyici bir Yunan el yazmaları kataloğu olduğunu öğrenir. Ve bu bilginin muazzam bir önemi vardır: Sis, basit bir katalogcu değildir.
Yunan el yazmalarının Sofya'ya nakledilmesi operasyonunu tasarlayan, organize eden ve yürüten adamdı. Araştırmanın en önemli mesajı, el yazmalarının tarihinin sadece Yunan-Bulgar çatışması penceresinden ele alınamayacağıdır.
Katsaros'un kendisi de bilimsel görevin ulusal hassasiyetleri aşması gerektiğinde ısrar ediyor. Katalogdaki her rakamın arkasında bir el yazması ve her el yazmasının arkasında bir hikaye var. Ve hepsinin arkasında iki manastırın, bütün bir bölgenin ve dağıldıktan onlarca yıl sonra kimliğini yeniden bulmaya başlayan kültürel bir hazinenin Tarihi yatıyor.
1917 baharında Bulgar ordusu Makedonya'da ilerleyerek şehirleri ve köyleri yağmaladı. 27 Mart 1917 Pazartesi günü (Paskalya Pazartesisi), Komitacı Panitsa liderliğindeki bir grup Panagia Eikosifinissa manastırını bastı, keşişleri acımasızca dövdü, Başrahip Makarios'u öldürdü ve kilise hazinelerini gasbetti.
İnciller, kaplar, Paleologos dönemine ait ikonalar, altın ve gümüş ayin kapları, sırma işlemeli cüppeler, ahşap oymalı kilise mobilyaları ve Manastır kütüphanesinden paha biçilemez Bizans el yazması kodeksleri ile eski baskılar dahil yaklaşık 1.000 değerli eşya şiddetle koparıldı.