Dünyanın dört bir yanından finans yetkilileri, Orta Doğu'daki genişleyen savaş, tarihin en büyük enerji arz şoku ve halihazırda durgun olan küresel ekonomik büyüme üzerinde ezici riskler oluşturan artan faiz oranlarının gölgesinde bu hafta Bangkok'ta bir araya gelecek.
Şu anda sekizinci ayında olan ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı ve bunun enflasyonist etkisi, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın üç yıl sonra ilk kez Washington dışında düzenlenen yıllık toplantılarının gündemine hakim olacak ve ikili görüşmeleri gölgede bırakacak.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Reuters Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, Ekim 2023'te Fas'ta düzenlenen son Washington dışı toplantılara kıyasla 4.000 kişi daha fazla olmak üzere 18.000 kişinin toplantılara katılmak için kayıt yaptırdığını söyledi.
Bir ABD yetkilisinin belirttiğine göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent bazı "iç meselelerle" ilgilendiği için toplantılara katılmazken, yerine iki üst düzey yetkiliyi gönderdi ve bu durum dikkat çeken bir eksiklik olarak kayda geçti. Federal Reserve (Fed) Başkanı Kevin Warsh ise toplantıya katılarak 16 Ekim'de Georgieva ile birlikte halka açık bir etkinlikte yer alacak.
Georgieva, iç bütçe ve seçim görevleri nedeniyle evlerinde kalmayı tercih eden başka finans bakanlarının da olduğunu, ancak merkez bankacılarının çoğunun katılım sağlayacağını ifade etti.
Bessent'ın yüksek profilli bu zirveyi ve bu yıl ABD'nin liderliğini yürüttüğü Yirmiler Grubu (G20) toplantısını es geçme kararı; İran savaşı, Ukrayna'nın Rusya'nın işgaline karşı direnişi ve ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yaptırım uygulama hamlesi nedeniyle artan tansiyon ortamında mevkidaşlarını hayal kırıklığına uğratabilir.
Yediler Grubu (G7) ülkeleri, Kongre'deki kontrolünü kaybetmesine yol açabilecek Kasım seçimleri öncesinde benzin fiyatlarının düşmesini isteyen ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısı altında, acil durum rezervlerinden 100 milyon varil dizel ve ham petrol serbest bırakılması konusunda uzlaştı.
Trump Cuma günü, Moskova'nın Ukrayna'daki savaş gelirlerini kesmeyi amaçlayan ABD yaptırımlarının geçici olarak askıya alınmasını ve küresel piyasalara daha fazla dizel sağlayacak bir anlaşmayı duyurdu. Bu hamle, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'den hızlı bir şekilde eleştiri aldı.
28 Şubat'ta savaşın başlamasından bu yana, ağırlıklı olarak karadaki ticari stoklardan olmak üzere bir milyar varilden fazla petrol piyasaya sürüldü. Ancak sektör yöneticileri, küresel piyasanın erişebileceği depolardaki petrol miktarının azaldığını, bunun da piyasayı daha kırılgan hale getirdiğini ve fiyatlar üzerindeki baskıyı körüklediğini belirtiyor.
IMF, 2026 yılı için yüzde üçlük küresel büyüme tahmininde büyük bir değişiklik olmayacağının sinyalini verirken, gelecek yıla ilişkin tahminini hafifçe yukarı yönlü revize edebilir. Ancak Rusya'nın işgaline karşı savaşında beşinci yılına giren Ukrayna ve İran'ın saldırıları ile enerji ihracatında keskin düşüşler yaşayan Körfez ülkeleri dahil olmak üzere bazı ülkelerin büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar görülecektir.
IMF tarafından Salı günü yayınlanan araştırma, gıda ve enerji fiyatlarındaki keskin artışların; enflasyon beklentilerini daha uzun süre yüksek tutan, yoksulluğu artıran ve ekonomik istikrarı tehdit eden krizlerin giderek yaygınlaşan bir kaynağı olduğunu gösterdi.
Politika yapıcıların başını ağrıtan konulardan biri de büyümeyi sekteye uğratan ve enflasyonist baskıları artıran artan kamu borç yükü. IMF, kamu borcunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyede olduğunu ve 2030 yılından önce gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 100'ünü aşacağını belirtiyor.
ABD'nin öncülük ettiği gelişmiş ekonomiler en yüksek borç/GSYH oranlarına sahipken, gelişmekte olan piyasalar ve düşük gelirli ülkeler; mükemmel bir zorluklar fırtınası göz önüne alındığında özellikle savunmasız durumdadır.