Tahran, İran – ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttü savaşını sona erdirmeyi amaçlayan arabuluculuk çabaları çıkmaza girerken, stratejik Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılar yeniden hız kazandı.
İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Donanması cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, adı açıklanmayan bir ham petrol süpertankerinin deniz mayınına çarptığını ve su yolunda navigasyon sistemleri kapalı halde izinsiz bir rota kullanırken büyük bir yangın geçirdiğini bildirdi. Yapılan açıklamada, barış zamanında dünya petrol ve gazının beşte birinin geçtiği boğazın "güvenlik ve kurallarını göz ardı etmek isteyen" herhangi bir petrol tankerinin de benzer bir sonla karşılaşabileceği uyarısında bulunuldu.
Pazar günü üst düzey bir İranlı askeri yetkili devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırarak savaşı başlatmasından bu yana yedi aydan uzun bir süre geçmesine rağmen ülke güçlerinin hem savunma hem de taarruz operasyonlarına hazır olmaya devam ettiğini söyledi.
Ordunun kurmay başkanı ve ortak koordinatörü Habibollah Sayyari, "Düşman gemilerine darbe vurduk. İran'a karşı başka bir şey olursa, onları yine vuracağız" dedi.
Bu açıklamalar, Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları'nın (UKMTO) son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'ndeki gemilere yönelik çeşitli askeri eylem veya uyarı olaylarını bildirmesinin ardından geldi. UKMTO, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) Resü'l-Hayıma yakınlarındaki gemi kaptanlarının gece yarısı radyo yayını yoluyla demir yerlerinden ayrılmalarının istendiğini belirtti. Pazar öğleden sonra ise UKMTO, Hürmüz Boğazı dışına doğru ilerleyen bir tankere kimliği belirsiz bir merminin isabet ettiğini rapor etti.
Ayrı bir gelişmede BAE, kıyılarına yakın bir yerde adı açıklanmayan bir tankerinde yangın çıkmasının ardından sahil güvenliğin 22 mürettebatı kurtardığını açıkladı, ancak yangının nedenini belirtmedi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), pazar gününün erken saatlerinde, Umman Körfezi'nde Panama bayraklı bir kargo gemisinin kıç tarafını bombalayan ve İran'ın güney limanlarına yönelik deniz ablukasını uygulamak için geminin sevk sistemini devre dışı bırakan bir savaş uçağının görüntüsünü yayınladı.
CENTCOM, ABD'nin ablukayı temmuz ortasında yeniden yürürlüğe koymasından bu yana güçlerinin dört ticari gemiyi devre dışı bıraktığını, 135 gemiyi geri çevirdiğini ve İran'la bağlantılı 10 tankeri imha ettiğini belirtiyor. Washington, abluka hattı üzerinden Tahran'ın hiç petrol ihraç edemediğini söylüyor.
Bu durum, savaşın başlangıcından bu yana en yüksek sayı olarak, 5 Ekim ile biten hafta boyunca en az bir düzine geminin saldırıya uğramasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Katar'ın kuzey kıyılarında en az bir gemi vuruldu; bu durum, İran ve ABD kontrol için yarışırken tehlikenin doğrudan Hürmüz geçişinin ötesine uzandığına işaret ediyor.
Gemilere düzenlenen saldırılar, ay başında savaş öncesi seviyeleri aşan enerji akışını azaltmış görünmektedir. CNBC'nin cuma günü aktardığı Kpler verileri, 7 Ekim ile biten hafta için boğazdan geçen ortalama ham petrolün günde 8,5 milyon varil olduğunu, bunun normal seviyenin kabaca yüzde 40 altında bulunduğunu gösterdi.
Boğazı yeniden açmak ve savaşa bir çözüm bulmak için İran, haziran ayında üzerinde mutabakata varılan ancak artık çökmüş olan mutabakat zaptına geri dönülmesini ve Washington'ın, boğazdan geçiş yapan gemiler için geçici koordineli giriş ve çıkış rotaları belirleyen, halihazırda sonuçlandırılmış bir İran-Umman anlaşmasına destek vermesini talep ediyor.
3 Kasım'da yapılacak ABD ara seçimlerine ve 27 Ekim'de yapılması planlanan İsrail seçimlerine giden önümüzdeki haftalarda herhangi bir dönüm noktası beklenmese de, aracılar aracılığıyla iki taraf arasında mesaj alışverişi devam ediyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance geçen hafta t